گروه آموزشی حرفه وفن کردستان

انگیزش تحصیلی
نویسنده : گروه آموزشی حرفه وفن کردستان - ساعت ۱۱:۳۸ ‎ق.ظ روز شنبه ٢ بهمن ،۱۳۸٩
 

آیا تاکنون از خود سوال کرده‌اید که چرا بعضی‌ها انگیزش پیشرفت بالایی دارند و در رقابت با دیگران برای کسب موفقیت به سختی تلاش می‌کنند، در حالی که عده‌ای دیگر انگیزه‌ی چندانی برای پیشرفت ندارند و برای کسب موفقیت از خود تلاشی نشان نمی‌دهند؟؟؟

انگیزش تحصیلی چیست؟

کودکان به طور طبیعی با انگیزه‌ برای یادگیری متولد می‌شوند. دست زدن کودک به اشیاء، غذا خوردن بدون کمک به دیگران، راه رفتن و ... از جمله‌ی اولین انگیزش‌ها برای یادگیری است که بعدها پاسخگوی فعالیت‌های وابسته به مدرسه مانند خواندن و نوشتن است.

زمانیکه کودکان انگیزه‌‌ای‌ برای یادگیری ندارند، یعنی مانعی در راه انگیزش طبیعی آنها وجود دارد، احساس می‌کنند که به خوبی نمی‌توانند وظایف مربوط به مدرسه را انجام دهند و در نتیجه تلاش‌شان را متوقف می‌کنند، یا به اندازه‌ی کافی تلاش جدی خود نشان نمی دهند. این قبیل کودکان به راحتی سرخورده شده و از آنجا که تلاش‌شان را متوقف می‌کنند یادگیری آنها با موفقیت همراه نمی‌شود.

برخی عوامل اثرگذار بر یادگیری

مثل : یادنگرفتن، وجود مشکلاتی در خلق و خو با به تأخیر انداختن امور، فشارهای روانی و افسردگی یادگیری در مدرسه را سخت‌تر می‌کنند.

سه عامل ابتدایی در مدرسه ممکن است باعث انگیزش تحصیلی پایین در دانش‌آموزان شود:

1) کودکانی که والدین یا همسالان آنها، فکر می‌کنند مدرسه مهم نیست و اهمیت مدرسه را تشخیص نمی دهند و دائم این مسئله را در گوش کودک می‌خوانند.

2) رقابت در مدرسه، برای کودکانی که ممکن است هرگ بهترین نباشند. گرچه آنها می‌توانند مطالب آموزشی فراوانی یاد بگیرند. ولی موفقیت را تجربه نمی‌کنند. یا موفقیت آنها تشخیص داده نمی‌شود.

3) در برخی موارد، والدین انتظاراتی غیر واقع‌بینانه دارند که می‌تواند موجب مأیوس شدن فرزندانشان شود.

افزایش انگیزش تحصیلی

آموختن عادات ومطالعه صحیح و مفید و فراهم آوردن فرصت کسب موفقیت برای خود، دارای اهمیت فراوان است.

1) وقتی برای خود مقرراتی در درس خواندن یا تفریح کردن در نظر می‌گیرید در برابر خود، قاطع و منصف باشید.

2) برای مطالعه خود هدف کوتاه مدت درنظر بگیرید و در صورت رسیدن به آن هدف پاداش و در غیر این صورت خود را تنبیه کنید.

(مثلاً اگر فردا برنامه‌ی خود را به موقع انجام دادم، حق دارم نیم ساعت از اینترنت استفاده کنم. اگر 3 روز متوالی از برنامه‌ام عقب ماندم، یک هفته حق استفاده از اینترنت را نخواهم داشت)

3) تلاش کنید با اعضای خانواده روابط نزدیک و صمیمی داشته باشید، چون در هنگام درس خواندن به حمایت و کمک و آرامش نیاز خواهید داشت، سعی کنید در کنار خانواده‌ی خود، اوقات خوب و مرفهی داشته باشید.

4) سعی کنید خیلی خوب و دقیق و منطقی (به دور از حرف و سخن دیگران) به علایق، استعدادها و تواناییها و اهداف خود فکر کنید تا جایی که برای خودتان قانع کننده و آشکار باشد.

5) وقتی موفقیتی بدست می‌آورید هرچند هم کوچک باشد، معتقد باشید که در آن نتیجه‌ی سعی و تلاش شما بوده نه شانس و اتفاق....

6) شما برای کسب انرژی لازم برای رسیدن به یک هدف (قبولی در کنکور) باید انگیزه‌ی قوی داشته باشید.

انگیزه‌هم وقتی قوی می‌شود که درونی و خود جوش باشد نه بیرونی و با زور!

یعنی اینکه شما معتقد به ادامه تحصیل و داشتن زمینه‌ی شغلی مناسب باشید. نسبت به مطالعه، سطح سواد، موقعیت اجتماعی و .... احساس نیاز کنید، از خواندن مطالب مورد علاقه‌ی خود لذت ببرید و نسبت به عملکرد خود احساس رضایت داشته باشید. نه اینکه به خاطر ترس از حرف در و همسایه و فامیل، به خاطر اینکه پدر و مادرم از من خواستندو چنین انتظاری دارند، درس بخوانید. این دلایل شاید برای ایجاد انگیزه خوب باشند ولی برای پایدار نگه‌داشتن انگیزه به دلایل و عوامل بیرونی نیازمندیم.

(مثل کسانی که دائم می‌گویند: خوب این همه لیسانس بیکار اصلاً واسه چی آدم باید درس بخونه؟!

خوب چنین کسی هیچ اعتقادی به ذات ادامه تحصیل ندارد، تنها هدفش شغل بوده، که آنهم به خاطر دیدن چندین تجربه‌ی اتفاقی به سرعت زیر سوال رفته پس نمی‌توان از این شخص انتظار انگیزه‌ای بالا برای درس خواندن و قبولی داشته باشیم، مگر اینکه نگرش و دید خود را نسبت به مسائل تغییر دهد.)

نکاتی در زمینه‌ی افزایش یادگیری

1) شما باید با برنامه درس بخوانید، اگر برنامه‌ریزی زمان‌بندی شده برای خود نداشته باشید، هرچقدر هم که درس بخوانید و نمره‌ی خوب بگیرید، هیچگاه متوجه جایگاه خود نمی‌شوید.

2- متوجه نمی‌شوید در چه اوقاتی، چه درسی را بهتر می‌فهمید و یا می‌گیرید، متوجه نمی‌شوید چه زمانهایی را بی‌خود از دست داده‌اید.

اصلاً تشخیص نمی‌دهید که برای چه درسی چقدر باید وقت بگذارید و چه درسی را به چه روشی بخوانید. پس یک برنامه‌ریزی زمان‌بندی شده، هرچقدر که ساده باشد، خیلی چیزها را مشخص می‌کند.

2) سعی کنید مکانی که در آن درس می خوانید ساده و آرام (نه سکوت محض) حتی‌المقدور در منزل خودتان باشد، در غیر این‌صورت  می‌توانید از کتابخانه‌ی نزدیک محل سکونت خود استفاده کنید.

3) سعی کنید همیشه به کارهای مدرسه و درس خواندن اولویت دهید و بعد از انجام آنها به فعالیتهای دیگر (تماشای تلویزیون، استفاده از کامپیوتر، تفریح، مهمانی و ...) بپردازید.

برای تفریحات  خود هم برنامه زمان‌بندی شده داشته باشید.حتماً برایتان پیش‌ آمده که در طول روز 8 ساعت می‌خوابید و مثلاً 4 ساعت درس می‌خوانید، ولی هرچقدر فکر می‌کنید نمی‌دانید 12 ساعت بقیه را چکار کرده‌اید؟!!!

این همان وقت تلف شده است، شما چون نمی‌دانید در آن زمان طولانی چه کار خاصی انجام داده‌اید، پس به نظرتان می‌آید با اینکه هیچ تفریحی نداشتید باز هم نتوانستید درس بخوانید و ساعات مطالعه‌تان بسیار کم است ولی خسته‌اید و نتیجه مطلوبی هم نمی‌گیرد. چرا؟

چون برای آن 12 ساعت برنامه‌ای نبوده و خیلی راحت به هدر رفته بدون اینکه احساس کنید کار خاصی انجام داده‌اید. اما اگر دیروز برای این 12 ساعت برنامه می‌ریختید (10 تا 11 شب، استفاده از اینترنت- 1 تا 3 ظهر دیدن فیلم سینمایی کمدی- 5/5 تا 6 عصر حرف زدن با تلفن- 5/5 تا 9 شب کمک به مادر با شستن ظروف شام و...) آخر شب فردا با رضایت خاطر و بدون احساس بطالت، به کارهایتان نگاه می‌کردید.

اگر قبلاً مشکلاتی در زمینه‌ی پیشرفت تحصیل داشته‌اید:

1) درباره‌ی آن مشکل خوب فکر کنید و با معلمها ومشاورین و پدر و مادر خود، مشکل را در میان بگذارید تا بتوانید نقاط ضعف را شناسایی کنید و قبل از اینکه مزمنو کهنه شود، راه‌حلی برایشان پیدا کنید (مثلاً دوست نداشتن درس خاصی، احساس یاد نگرفتن درس خاصی، اضطراب امتحان، خوب درس نخواندن و ...)

2) در حین رفع نقاط ضعف، روی نقاط قوت و تواناییهای خود نیز تأکیدکنید و برای پروراندن آنها هم برنامه‌ریزی کنید. دانستن نقاط ضعف نباید باعث شود که شما کل تواناییهایتان را زیر سوال ببرید.

3) به تناسب پیشرفتها، پاداشهایی را برای خودتان در نظر بگیرید.

هرچند وقت یکبار به عنوان پاداش به کارهای بسیار مورد علاقه‌ای که برایتان لذت‌بخش است، بپرهیزید. مثلاً به خودتان قول بدهید که اگر یک هفته‌ی کامل از شنبه تا پنج‌شنبه برنامه‌اتان را به موقع به انجام برسانید و از برنامه عقب نیفتید، جمعه‌ی آن هفته را به کوه بروید.

4) عوامل مخل یادگیری را محدود کنید.

(زیاده‌روی در تماشای فیلم و تلویزیون، انجام بازی‌های کامپیوتری یا استفاده بیش از حد از اینترنت، بیرون رفتن از خانه به منظورهای مختلف و مکالمه‌ی بیش از حد با تلفن و خواب بیش از اندازه و ...)

5)ساعات مطالعه خود را کم‌کم (حتی اگر شده روزی 10 دقیقه) ولی پیوسته افزایش دهید. مثلاً یک روز 7 ساعت مفید درس نخوانید و 3 روز بعد روزی 2 ساعت، مگر اینکه اتفاق غیرمترقبه‌ای افتاده باشد.

چون 50% کارآیی مدت مطالعه بستگی به عادت مطالعاتی شما دارد.

6) از هدف‌هایی که نیازمند تلاش، ولی قابل دسترسی‌اند، استفاده کنید. برای خود هدفهای بسیار سطح بالا که امکان دسترسی به آنها بسیار مشکل یا غیرممکن است، در نظر نگیرید.

7) مراقب تأثیر مخرب رقابت بیش از حد باشید. به جای اینکه خود را با دیگران مقایسه کنید، همیشه خود را با دیروز خود مقایسه کنید.

8) برای خود علایق و یادگیری‌های جدید به وجود آوردید.چون لذت یادگیری‌های قبلی، یادگیری‌های آتی را تشویق می‌کند.